بخشش تنها عكسالعملى است كه بهطور تازه و غيرمنتظره عمل مىكند و مشروط به عملى نيست كه آن را ايجاد كرده؛ در نتيجه هم كسى را كه مىبخشد و هم كسى را كه بخشيده مىشود، از نتايج عمل آزاد مىكند.
هانا آرنت
چگونه ميشود كه اليويه (پدر مقتول) از كشتن فرانسيس (قاتل پسر اليويه) منصرف ميشود؟ خود اليويه هم نميداند. اين ژان-پير و لوك داردن (برادران داردن) هستند كه با شخصيتپردازي عالي اليويه و ساختن فيلمي بسيار زيبا، چگونگي تغيير حس يك انسان را از انتقام به بخشش، به نمايش ميگذارند.
فيلم «پسر» ساختهي «برادران داردن» به گفته كارگردانهاي آن، متأثر از آراي «هانا آرنت» در باب انتقام و بخشش است. فرانسيس در يازده سالگي براي دزديدن يك راديو، پسر اليويه را خفه ميكند و به زندان ميافتد. فرانسيس پس از سالها زندان، آزاد ميشود و براي آموختن كار، به يك كارگاه نجاري ميآيد و نادانسته شاگرد پدر كسي ميشود كه در نوجواني او را به قتل رسانده؛ يعني اليويه. اليويه ميداند كه او قاتل پسرش است، اما تا انتهاي فيلم به او چيزي نميگويد و فرانسيس را زير نظر ميگيرد؛ حتا مخفيانه به خانهاش ميرود. فرانسيس كه از پدر و مادر خود دور افتاده است، بيتابانه در پي يافتن يك قيم (پدر) است و هيچ كسي را بهتر از استادش پيدا نميكند. او قبل از اينكه بفهمد استادش پدر همان كسي كه او كشته، تمام حركات اليويه را تقليد ميكند و حتا يك روز به اليويه پيشنهاد ميدهد كه قيمش شود.
برادران داردن به خوبي توانستهاند در فيلم پسر، از پس روايت انساني يك نوجوان قاتل برآيند و شايد همين حالات انساني فرانسيس است كه اليويه را از كشتنش منصرف ميكند. اليويه با نوجواني روبهرو است كه در عين اينكه پسرش را كشته، اما ميخواهد پسرخواندهاش باشد. اين رفتار فرانسيس، حس دوگانهاي به اليويه ميدهد. شايد اليويه تصور ميكند كه اگر فرانسيس را بكشد، دوباره فرزندش كشته شده است.
فيلم «پسر» بدون موسيقي شروع ميشود، بدون موسيقي ادامه مييابد و بدون موسيقي خاتمه ميپذيرد. تنها صداي نفسنفس زدن اليويه در دو سكانس فيلم است، كه از هزاران موسيقي تأثيرگذارتر عمل ميكند؛ سكانسهايي كه در آنها، اليويه يك بار خشم زن سابقاش (مادر مقتول) را فرو مينشاند و بار ديگر، بر حس انتقام خود فايق ميآيد.
تمام فيلم به شيوهي دوربين روي دست فيلمبرداري شده است و هيچگاه اليويه از تصوير خارج نميشود و گويي رفتارش موبهمو زير نظر بيننده است.
«اليويه گورمه» بابت بازي در نقش «اليويه» برندهي بهترين بازيگر مرد در جشنواره بينالمللي فيلم كن 2002 شد و همچنين سيمرغ بلورين بهترين بازيگري مرد را همان سال در بخش بينالملل جشنواره فجر تهران از آن خود كرد. اين فيلم از برنامهي سينما ۴ شبکهي چهار تلويزيون ايران نيز پخش شده است.
